Theo Dự thảo Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi), môi giới hành nghề tại địa ốc alibaba phải có tối thiểu bằng đại học và giấy phép hành nghề do Bộ Xây dựng sát hạch và cấp. Qua nhiều hội thảo lấy ý kiến về Dự thảo Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi), vẫn những nội dung "nóng" được mổ xẻ, phân tích dưới các quan điểm trái chiều. Trong đó, vấn đề quản lý, cấp phép hành nghề môi giới BĐS vẫn chưa thể ngã ngũ. Nằm trong chủ trương quản lý, phát triển thị trường BĐS một cách minh bạch, chuyên nghiệp bằng các chính sách vĩ mô, nghề môi giới địa ốc thực sự đã được cơ quan chuyên trách thừa nhận và quan tâm sát sao hơn. Từ sau khi Luật Kinh doanh BĐS ra đời (năm 2006), rất nhiều văn bản, thông tư, quyết định nối tiếp ban hành nhằm chấn chỉnh, giám sát hoạt động kinh doanh dịch vụ địa ốc.


Theo Nghị định 153/2007/NĐ-CP, bắt đầu từ 1/1/2009, tất cả các cá nhân, tổ chức tham gia hoạt động trong dự án long phước phải tham dự khóa đào tạo và được cấp giấy chứng nhận của đơn vị đào tạo (gọi tắt là chứng chỉ). Về hình thức, khung pháp lý dành cho dịch vụ BĐS nói chung, môi giới BĐS nói riêng đã có đủ. Nhưng thực tế cho thấy, giữa ban hành và thực thi một chính sách quản lý (trong ngành BĐS) luôn có "độ trễ" đáng quan ngại.

Tình trạng "quá sức" của cơ quan đầu ngành xây dựng thể hiện rõ trong biểu đồ "sức khỏe" thị trường BĐS nhiều năm qua. Với vấn đề quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ BĐS (ở đây là môi giới), nhà hoạch định chính sách đang cân nhắc sửa đổi theo hướng không bắt buộc qua sàn. Động thái này, theo ý kiến dư luận, có nhiều tác dụng: giảm chi phí, thời gian cho khách hàng và doanh nghiệp; hạn chế việc thổi giá, kênh giá qua trung gian. Nhưng lại có bình luận rằng cơ quan quản lý đã "rút kinh nghiệm" sâu sắc từ thực tế điều hành thị trường. Việc chưa thể (hay không thể) quy hoạch ngành nghề dịch vụ BĐS một cách nghiêm minh (trước khi nghĩ tới chuyên nghiệp) đang gián tiếp dẫn tới đề xuất không bắt buộc giao dịch qua sàn.

Mặt khác, Bộ Xây dựng lại đưa vào Dự thảo sửa đổi nội dung quy định môi giới phải tối thiểu có bằng đại học, và giấy phép hành nghề (thay vì tên gọi chứng chỉ hiện nay) sẽ do chính Bộ Xây dựng sát hạch định kỳ, bất chấp môi giới đó đi học ở đâu (!). Hiểu đơn giản, Bộ sẽ "nới" khâu đào tạo nghiệp vụ và "siết" bằng quá trình cấp, hậu kiểm giấy phép. Một viễn cảnh không mấy tươi sáng được vẽ ra: thị trường BĐS đầy rẫy những lời quảng cáo mời học, mời tham gia đào tạo của đủ loại trung tâm, cơ sở dịch vụ; người học thoải mái "học" và được cấp giấy phép; và Bộ là "chốt chặn" cuối cùng đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả thực tế của giấy phép đã cấp cho môi giới.

Thị trường nhà đất 24h qua có những thông tin nổi bật sau: Chuyên gia Nhật: Giá nhà đất ở Hà Nội là quá cao; Hà Nội loay hoay xử dự án sai phạm; Tiền nhiều kho bất động sản có được “giải cứu”; Bộ Xây dựng đề xuất “chuyển nợ” từ nhà đầu tư sang người mua nhà; Sing Việt: “Bò” suốt 5 năm. Thu nhập của người dân Việt Nam kém người Nhật Bản 31 lần nhưng giá đất ở các vùng ngoại ô của Hà Nội là tương đương Tokyo.


Chỉ xét riêng trong việc quản "anh" môi giới nhà đất, cơ quan chuyên trách đã khó… "tròn vai". Quy định môi giới BĐS phải có chứng chỉ hành nghề; sở xây dựng cấp chứng chỉ môi giới; quy trình đào tạo và thủ tục hồ sơ xin cấp chứng chỉ rất rõ ràng và đơn giản. Mọi yếu tố đều minh bạch. Nhưng gần năm qua, sau những lần tổng thanh tra, rà soát hoạt động các sàn giao dịch BĐS, cơ quan chức năng vẫn chưa thống kê được số lượng những đơn vị, cá nhân thực hiện việc đào tạo, cấp chứng chỉ theo dạng "ăn nhanh", đóng tiền là có. Có chăng, các cơ quan chức năng chỉ kiểm đếm, "chỉ mặt vạch tên" những sàn giao dịch chưa đáp ứng tiêu chí và điều kiện hoạt động dịch vụ.

Đã có nhiều phân tích, điều tra nhanh xoay quanh hoạt động "đào tạo – cấp chứng chỉ môi giới BĐS" theo kiểu "thuận mua vừa bán". Tựu trung, đó là thực tế không ít cơ sở trung tâm, cơ sở đào tạo cán bộ ngành… "bán cái" cho bên thứ ba để gián tiếp thu lợi nhuận từ kẽ hở trong hành lang pháp lý. Đến nay, đã có khoảng 1.700 cá nhân được Sở Xây dựng Hà Nội cấp chứng chỉ hành nghề môi giới (tính từ 2009). Theo Bộ Xây dựng, năm 2013 cả nước có 99 cơ sở đào tạo về BĐS (chuyên ngành môi giới, định giá BĐS, quản lý điều hành sàn giao dịch BĐS)… Quản lý, hậu kiểm hiệu quả một "rừng" các chứng chỉ được cấp, các cơ sở được phép đào tạo toàn quốc trong bối cảnh thị trường luôn diễn biến phức tạp, không thể đặt toàn bộ trách nhiệm lên vai Bộ Xây dựng. Vậy ai, đơn vị nào sẽ "quản"?

"Kết quả này thật đáng ngạc nhiên khi khoảng cách thu nhập giữa hai nước là rất lớn. Sử dụng tỉ giá danh nghĩa chuyển đổi, trong năm 2012, thu nhập bình quân đầu người của Nhật Bản là cao hơn của Việt Nam 31 lần" UBND thành phố Hà Nội vừa có chỉ đạo xử lý sau thanh tra đối với một số dự án bất động sản có vi phạm về quản lý, sử dụng và nợ Tiền sử dụng đất. Việc dự án chậm trễ tiến độ, cơ quan quản lý nhắc nhở và đề nghị xử phạt nhiều lần nhưng chủ đầu tư vẫn "bình an vô sự" có thể tìm thấy ở nhiều dự án khác tại Hà Nội. Điển hình cho sự lỏng lẻo trong việc thực thi pháp luật về đầu tư này có thể kể đến dự án chung cư cao cấp của Công ty TNHH Booyoung Việt Nam.